Provincie kan door met procedure herindeling Groningen, Haren en Ten Boer › Herindeling Groningen Haren Ten Boer

Provincie kan door met procedure herindeling Groningen, Haren en Ten Boer

2 dec 2016

De rechter heeft op 2 december uitspraak gedaan in het kort geding van het Burgercomité Haren en 25 inwoners van de gemeente Haren tegen de provincie Groningen over de herindeling van de gemeenten Groningen, Haren en Ten Boer. De rechter geeft aan zich niet in het wetgevingsproces te kunnen mengen en heeft de vordering afgewezen. Daaruit volgt dat het aan de wetgever is om te bepalen of de provincie zorgvuldig heeft gehandeld. Dit betekent dat het lopende proces van de herindeling door kan gaan. Na vaststelling van het herindelingsadvies door Provinciale Staten op 1 februari 2017 wordt het definitieve besluit tot herindeling genomen door achtereenvolgens de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), de ministerraad, de Tweede Kamer en de Eerste Kamer.

De eisers in het kort geding vinden onder andere dat de provincie in strijd heeft gehandeld met haar eigen beleid, Rijksbeleid en eerdere toezeggingen en gewekte verwachtingen, omdat de herindeling eenzijdig is opgelegd, en niet ‘van onderop’ in gang is gezet. Ook vinden zij van mening dat de noodzaak van de herindeling niet voldoende is aangetoond. Verder noemen zij het inschakelen van Marga Kool als verbindingspersoon voor Haren onrechtmatig.

Voortschrijdend inzicht
De provincie gaf in haar reactie aan inderdaad de voorkeur te hebben voor herindeling van onderop. Dit betekent echter niet dat de provincie niet zou kunnen ingrijpen, als dit met het oog op een bestuurskrachtige toekomst van een gemeente noodzakelijk is. In het geval van Haren heeft de provincie dit gedaan, omdat er grote zorgen zijn over de bestuurskracht en financiële stevigheid  van een zelfstandige gemeente Haren in regionaal perspectief. Dit voortschrijdend inzicht ontstond mede op basis van meerdere, kritische onafhankelijke rapporten. Verder speelde mee dat de gemeente Haren niet uit eigen beweging met de twee andere gemeenten in gesprek wilde gaan, om naast zelfstandigheid ook de mogelijkheid van samenvoeging te verkennen, om de geconstateerde feiten en bevindingen adequaat op te lossen. Tot slot waren de ontwikkelingen in de regio bij dit besluit van belang, omdat er voor Haren geen mogelijkheden meer overblijven om met andere gemeenten her in te delen.

Rol Marga Kool
Na de afronding van de voorbereiding van het concept-herindelingsontwerp heeft het gemeentebestuur van Haren besloten niet meer verder te willen praten met de provincie Groningen en de gemeenten Groningen en Ten Boer. Daarom heeft de provincie Marga Kool verzocht om als verbindingspersoon op te treden, om te bevorderen dat de belangen van de inwoners en het personeel van Haren wel in het herindelingsproces worden ingebracht. Het gaat dan bijvoorbeeld om aandachtspunten van zowel voor- als tegenstanders, personeel van de gemeente, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Marga Kool neemt geen besluiten en maakt geen afspraken namens de gemeente. Er is dan ook geen wettelijke grondslag nodig voor haar aanstelling en werkzaamheden, zoals de eisers stellen.

Beoordeling door de wetgever
De uitspraak bevestigt dat niet de rechter maar de wetgever beoordeelt of de herindeling door gaat of niet. Het proces van herindeling is namelijk geregeld in de Wet arhi (Wet algemene regels herindeling). Hierin is onder andere vastgelegd dat de provincie het initiatief kan nemen. Nadat Provinciale Staten het herindelingsadvies hebben vastgesteld (voorzien op 1 februari 2017) wordt dit aangeboden aan de minister van Binnenlandse Zaken. Op basis van verschillende criteria, waaronder draagvlak, bepaalt de minister of hij een wetsvoorstel zal voorleggen aan de Tweede Kamer.

Zienswijzen
De termijn voor het indienen van zienswijzen is voor burgers en maatschappelijke organisaties inmiddels verstreken. De komende periode weegt de provincie af of en hoe zij de ingebrachte aandachtspunten meeneemt in het uiteindelijke herindelingsadvies aan de minister van Binnenlandse Zaken. De zienswijzen worden samengevat en beantwoord in een reactienota, die een bijlage vormt bij dit advies.

Lees hier de uitspraak van de rechter: : https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBNNE:2016:5332